Tesbitler

BERCESTE VE İZAHI – 72– ​1. Bidil-i Dehlevi’nin Beyti: “Ölüm ve Dirilişin Hâli” ​Beyit: ​يك قدم راهست بيدل از تو تا دامان خاك بر سر مژگان چو اشك استاده اى هشيار باش ​Yek kadem râh-est Bidil ez-to tâ dâmân-ı hâk Ber-ser-i müjgân ço eşk istâdeî huşyâr bâş Bidil-i Dehlevi ​İzah ve Açıklama: ​Bu beyit, insan […]

BERCESTE VE İZAHI – 71– ​1. Beyit ve İzahı ​”Gönül yapmak habibim Ka’be bünyâd etmeden yeğdir Dil-i mahzûnu şâd etmek kul âzâd etmeden yeğdir” ​Lâedrî’ye ait olan bu beyit, dinî ve ahlâkî muhteva bakımından son derece kıymetli bir hikmet barındırır. Beyitte, gönül yapmanın, Kâbe’yi yeniden inşa etmekten daha hayırlı olduğu ifade edilmiştir. Zira Kâbe maddî […]

BERCESTE VE İZAHI – 70– ​Fuzûlî’den Bir Beyt: Hakikî Kurbân ​İktibas: “Yılda bir kurbân keserler halk-ı âlem ıyd için / Dem-be-dem sa’at-be-sa’at ben senin kurbânınam” – Fuzûlî ​Bu beyit, şair Fuzûlî’nin derin bir aşk ve teslimiyet hissiyatını dile getirdiği müstesna bir örnektir. Beyitte, kurbân mefhumu, dinî bir vecibe olmanın ötesinde, beşerî bir aşkın ve ilâhî […]

BERCESTE VE İZAHI – 69– ​Makale: Berceste Beyitlerden Hayat Dersleri ​ ​1. “Senden bilirim yok bana bir faide ey gül / Gül yağı eller sürünür çatlasa bülbül” – Osman Nevres ​İktibas: ​Senden bilirim yok bana bir faide ey gül ​Gül yağı eller sürünür çatlasa bülbül ​Etsem de abesdir sitem-i hâre tahammül ​Gül yağı eller sürünür […]

BERCESTE VE İZAHI – 68– ​Gönül İlimleri ve Hayatın İmtihanları: Hikmetin Derinliklerinde Bir Seyahat ​Hayat, kimi zaman akıl ve mantıkla çözülemeyen düğümlere, kimi zaman da kalbin derinliklerinde saklı kalmış sırr-ı hakikatlere şahidlik ettiğimiz bir yolculuktur. İnsanoğlu, bu seyahatte farklı ilimlerin ve hallerin tesiri altında kalır. Beyitler, bize bu muazzam seyahat hakkında hikmet dolu kapılar aralamaktadır. […]

BERCESTE VE İZAHI – 67 – ​Görsel 1: Niyâzî-i Mısrî Beyiti ​İktibas: ​Geç ak ile karadan halkı bırak aradan ​Niyâzî dön buradan durma sana gel oldu ​İzah ve Açıklama: ​Bu beyit, Niyâzî-i Mısrî Hazretleri’nin mânevî yolculuğunda ulaştığı bir merhaleyi ve bu merhalede aldığı bir ilahî daveti ifade eder. “Ak ile kara” hak ile bâtıl, iyi […]

BERCESTE VE İZAHI – 66 – ​1. Makale: Ebna-yı Asrın Meşgalesi ve Sünnetin Terki ​İktibas: “Ebna-yı asr meşgale-i dünyeviyyeden / İcrâ-yı sünnet etmeyerek terk olundu farz” – Beliğ Mehmed Emin ​Bu beyt, çağımızın insanının fani ve geçici dünya meşgaleleriyle ne kadar derinden meşgul olduğunu, bu meşguliyetin bir neticesi olarak da Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve […]

BERCESTE VE İZAHI – 65 – İktibas ve İzah ​Asıl Metin: ​طَاعَتِم اولما دى سكا لايق روشن ايله بو قلبي يا خالق ​Latin Harfleriyle: ​Fe‘ilâtün Mefâ‘îlün Fe‘ilün Ta‘âtim olmadı sana lâyık Rûşen eyle bu kalbi yâ Hâlık ​İzahı: ​Bu beyitte, Hâlık (yaratıcı) olan Allah’a hitaben bir yakarış söz konusudur. Şair, Allah’a lâyık bir ibadetin, O’nun […]

BERCESTE VE İZAHI – 64 – ​Makale 1: Ebedi Hayatın Sırrı: Taçlıcalı Yahyâ’nın İlahi Aşkı ​İktibas: “Cihânın cânısın sensiz vücûdumda hayât olmaz / Bana senden cüdâ olmak gibi müşkil memât olmaz” – Taçlıcalı Yahyâ ​İzah ve Açıklama: Taçlıcalı Yahyâ’nın bu beyiti, görünürde beşerî bir aşkı terennüm etse de, hakikat-i hal vechesinden ilahi aşka bir intikal […]

Tilkiliğin Bahaneleri ve İnsanlığın İmtihanı: Gazze Ateşkesinin Yüzü Ne garip bir tecellîdir ki, hak ile bâtılın mücadelesi binler yıl öncesinden bugüne değişmeden devam eder. Firavun’un zulmü nasıl Nil’in sularına bebekleri gömdüyse, bugünün zalimleri de Akdeniz’in sularına, Gazze’nin topraklarına masumları gömüyor. Ve bu devrin Firavunları, insanlık kisvesi altında en büyük insanlık cinayetini işlemektedir. Bir sözleşme, bir […]

Fakirlik Edebiyatı ve Zihniyetin Maskesi: Hakikatin Perdesi Aralandı Tarih, yalnızca hâdiselerin değil, zihniyetlerin de aynasıdır. Bir milletin geçmişine baktığınızda sadece kimlerin iktidarda olduğunu değil, hangi fikirlerin gönüllerde hüküm sürdüğünü de görürsünüz. İşte Türkiye’nin son yarım asırlık serencamı da böyledir: Bir tarafta üretim, terakki ve gayretle büyümek isteyen bir millet; diğer tarafta “yoksulluk” edebiyatı üzerinden siyaset […]

LAFIZ VE MANA İNCELİKLERİ Ahlâm, ihtilâm ve hilm kelimeleri Arapça asıllı olup kökleri, manaları, kullanıldıkları yerler ve hatta harf terkibinden doğan mânâ incelikleri bakımından birbirinden farklıdır. Fakat hepsi ح ل م (ḥ-l-m) kökünden türemiştir. Bu kök, genel olarak “akıl, olgunluk, yumuşaklık, rüya ve sabır” mânâsını taşır. Şimdi kelime kelime inceleyelim: 🌙 1. AHLÂM (أَحْلَام) Kökü: […]

BERCESTE VE İZAHI – 63 – ​İktibas 1: Sa’dî-i Şîrâzî ​Benî Âdem a’zâ-yı yek-dîgerend Ki der-âferîneş zî-yek gevherend Çü uzvî be-derd âvered rûzgâr Dîger uzvhâ-râ ne-mâned karâr To kez-mihnet-i dîgerân bî-gamî Neşâyed ki nâmet nehend âdemî ​İzah ve Açıklaması: Bu beyitler, İslâm medeniyetinin ve irfanının temel prensiplerinden olan insanlık vahdetinin en güzel ifadelerinden biridir. Şair, […]

BERCESTE VE İZAHI – 62– Fodlacızâde Ahmed Râsim: Ömrün Tek Saati ​“Saat-i vahidedir ömr-i cihan / Saatî tâ’ate sarf eyle hemân” ​Bu beyit, Fodlacızâde Ahmed Râsim’in kaleme aldığı, dünya hayatının kadrini ve kıymetini anlatan derin bir hikmeti ihtiva etmektedir. Şâir, dünya ömrünü yalnızca bir saatlik bir zaman dilimine benzeterek, insana bu kısacık vakti mâsiyetle değil, […]

BERCESTE VE İZAHI – 61– ​1. : Taşlıcalı Yahyâ – Derûnî âşinâ ol taşradan bîgâne sansınlar ​İktibas: Derûnî âşinâ ol taşradan bîgâne sansınlar Bu bir zîbâ revişdir âkil ol divâne sansınlar ​İzah ve Şerh: Taşlıcalı Yahyâ, bu beytinde tasavvufî ve ahlakî bir ders vermektedir. Şair, insana, gönülden samimi ve dostça olmayı, lakin bunu dışarıdan gizlemeyi […]