Tefsir İbn’i Abbas-1-5

Tefsir İbn’i Abbas-1-5

 

“Tefsir İbn’i Abbas 01.Cilt” isimli eser üzerinden yaptığım incelemeye dayanarak, kitabın muhtevası, dikkat çeken noktaları ve ayırt edici özelliklerini sizin için aşağıda derledim.

1. Kitabın Genel Muhtevası
Bu eser, Kur’an-ı Kerim’in tercümanı (Tercümanü’l-Kur’an) olarak bilinen sahabi Abdullah b. Abbas’a nispet edilen ve tefsir literatüründe “Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs” adıyla şöhret bulmuş olan tefsir kitabının birinci cildidir.
• Tefsir Türü: Eser, bir “Rivayet Tefsiri” hüviyetindedir. Ayetlerin manaları, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve sahabelerden (hususen İbn Abbas’tan) nakledilen rivayetlerle açıklanır.
• Kapsam: İncelediğimiz birinci cilt, Fatiha Suresi ile başlar ve Nisa Suresi’nin sonuna kadar olan kısmı ihtiva eder.
• Yöntem: Ayetler kelime kelime veya cümle cümle ele alınarak, zor kelimelerin (Garib’ul-Kur’an) izahı yapılır, nüzul sebepleri (iniş sebepleri) belirtilir ve ayetin neye işaret ettiği kısa ve özlü ifadelerle şerh edilir. Örneğin, “Elif, Lam, Mim” gibi hurufu mukattaa harfleri için İbn Abbas’tan gelen farklı tevil veçheleri sıralanmıştır.

2. Önemli Vurucu Noktalar, Bilgi ve Belgeler
Kitabın mukaddime (önsöz) ve giriş bölümünde, eserin ilmi değeri ve sıhhati ile ilgili çok mühim “senet” ve “isnad” bilgileri (belgeler) yer almaktadır:
• İsnad Zinciri (Senet): Kitabın en vurucu noktası ve temel dayanağı olan rivayet zinciri açıkça belirtilmiştir. Bu tefsirin senedi; Muhammed b. Mervan es-Süddi es-Sağir’in Kelbî’den, onun Ebû Salih’ten, onun da İbn Abbas’tan rivayeti şeklindedir. Mukaddimede, bu zincirin (Kelbî yolu) hadis âlimlerince “zayıf” hatta bazılarınca “uydurma” kabul edildiği, Suyuti gibi âlimlerin bu zincire “silsiletü’l-kezib” (yalan zinciri) dediği, ancak eserin şöhreti ve İbn Abbas’a nispeti sebebiyle tarih boyunca korunduğu dürüstçe ifade edilmiştir.
• Müellif: Eseri derleyen kişi, meşhur kamus (lügat) yazarı Firuzâbâdî’dir.
• İbn Abbas’ın İlmi Derinliği: Kitapta, İbn Abbas’ın ilmi kariyeri detaylıca anlatılmıştır. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) kendisine “Allah’ım! Ona te’vili öğret ve onu dinde fakîh kıl” şeklinde dua ettiği, bu sebeple ayetlerin derin manalarına vakıf olduğu vurgulanır.
• Diğer Rivayetlerle Karşılaştırma: Eserin tercümesinde izlenen metot kısmında, metnin sıhhatini test etmek için Kütüb-i Sitte ve diğer muteber kaynaklardaki sahih İbn Abbas rivayetleriyle karşılaştırmalar yapıldığı belirtilmiştir.

3. Bu Tefsiri Diğerlerinden Ayıran Özellikler
Bu eseri diğer tefsir kitaplarından ayıran başlıca hususlar şunlardır:
• Tek Sahabiye Nispet Edilmesi: Genellikle tefsirler birçok sahabe ve tabiinden gelen görüşlerin harmanlanmasıyla oluşurken, bu eser bütünüyle tek bir sahabiye (İbn Abbas’a) atfedilen görüşlerden müteşekkildir. Bu yönüyle “Müsned” tarzı bir tefsir özelliği taşır.
• Dil ve Lügat Odaklılık: İbn Abbas’ın Arap şiirine ve diline olan hakimiyeti sebebiyle, eser Kur’an kelimelerinin kökenlerine ve lügat manalarına (Garib’ul Kur’an) dair çok zengin ve özgün açıklamalar ihtiva eder.
• İhtilaflı İsnad Yapısı: En belirgin farkı, temelini oluşturan rivayet zincirinin (Kelbî-Ebû Salih nüshası) hadis ilminde çok tartışmalı olmasıdır. Buna rağmen tefsir ilmiyle iştigal edenler için vazgeçilmez bir kaynak olarak günümüze kadar ulaşmıştır.
• Kısalık ve Öz: Ayetleri uzun uzadıya felsefi veya kelami tartışmalarla değil, doğrudan manaya odaklanan kısa cümlelerle izah eder.

4. Özet
Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs, Kur’an-ı Kerim’in müfessiri olarak bilinen Peygamber Efendimiz’in amcasının oğlu Abdullah b. Abbas’a (r.a.) nispet edilen meşhur bir rivayet tefsiridir. Elinizdeki birinci cilt; Fatiha, Bakara, Al-i İmran ve Nisa surelerini ihtiva etmektedir. Eser, ayetleri kelime tahlilleri, nüzul sebepleri ve sahabe kavli ile açıklar.
Kitabın en dikkat çekici yönü, “Kelbî -> Ebû Salih -> İbn Abbas” şeklindeki tartışmalı rivayet zincirine dayanmasıdır. Mukaddimede bu zincirin zayıflığı ilmi bir dürüstlükle ortaya konulmuş, ancak İbn Abbas’ın görüşlerini toplu halde sunması bakımından eserin kıymeti muhafaza edilmiştir. Firuzâbâdî tarafından derlenen eser, tefsir tarihi ve rivayet ilimleri açısından önemli bir belge niteliğindedir.

“Tefsir İbn’i Abbas 02.Cilt.” adlı eser, Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs kitabının ikinci cildidir. Kitabın genel muhtevası, öne çıkan önemli bilgi ve noktaları, ayırt edici özellikleri ve özeti aşağıda sunulmuştur:

1. Kitabın Genel Muhtevası
Bu cilt, Kur’an-ı Kerim’in Mâide Sûresi (5. Sûre) ile başlayıp Ra’d Sûresi (13. Sûre)’nin sonuna kadar olan kısmının tefsirini ihtiva etmektedir.
Kitabın muhtevasında yer alan başlıca sûreler ve işlenen temel konular şunlardır:
• Mâide Sûresi: Akitler, helal ve haram yiyecekler, abdest ve teyemmüm hükümleri, Hazret-i Âdem’in iki oğlunun (Hâbil ve Kâbil) kıssası, hırsızlık ve yol kesme cezaları gibi şer’i hükümler.
• En’âm Sûresi: Tevhid inancı, şirkle mücadele ve Allah’ın birliğine dair deliller.
• A’râf Sûresi: Peygamber kıssaları (Hazret-i Nûh, Hûd, Sâlih, Lût, Şuayb ve Mûsa) ve geçmiş kavimlerin helak sebepleri.
• Enfâl Sûresi: Bedir Savaşı, savaş ganimetleri ve savaş hukuku.
• Tevbe Sûresi: Münafıkların durumu, Tebük Seferi, cihad ve müşriklerle ilişkiler.
• Yûnus, Hûd ve Yûsuf Sûreleri: Peygamberlerin hayatları, sabır ve Allah’ın yardımına dair ibretlik hadiseler.

2. Önemli Vurucu Nokta, Bilgi ve Belgeler
Kitapta “belge” olarak nitelendirilebilecek unsurlar, âyetlerin tefsirinde kullanılan rivayetler ve isnad zincirleridir. Eserde öne çıkan vurucu noktalar şunlardır:
• Rivayet Metodu: Her sûrenin başında veya âyetlerin tefsirinde “İbn Abbâs kendi isnadıyla… şöyle rivayet eder” ifadesi kullanılarak, bilginin kaynağı Hazret-i Peygamber (sallallahu ‘aleyhi ve sellem)’in amcasının oğlu ve “Tercümanü’l-Kur’an” olarak bilinen Abdullah b. Abbas’a dayandırılmaktadır.
• Sebeb-i Nüzûl (İniş Sebepleri): Âyetlerin hangi olay üzerine indiği detaylıca anlatılmaktadır. Örneğin, teyemmüm âyetinin (Mâide 6) Hazret-i Aişe’nin gerdanlığının kaybolması hadisesi üzerine indiği bilgisi verilmektedir.
• Fıkhî Hükümlerin Kaynağı: Mâide Sûresi’ndeki “akidleri yerine getirin” emrinin, hem Allah ile kul arasındaki hem de insanlar arasındaki sözleşmeleri kapsadığı belirtilmektedir. Ayrıca hırsızlık, yol kesme gibi suçların cezaları (hadler) ve bunların uygulama şartları (örneğin tevbe edenin durumu) detaylandırılmaktadır.
• Kelime Tahlilleri: Kur’an’daki zor kelimelerin (Garibü’l-Kur’an) eş anlamlıları veya kısa açıklamaları verilir. Örneğin “Ukûd” kelimesinin “ahidler”, “Behimetü’l-En’âm”ın ise belirli hayvan türleri olduğu izah edilmiştir.

3. Bu Tefsiri Diğerlerinden Ayıran Özellikler
• Rivayet Tefsiri Olması: Dirayet (akıl ve rey) tefsirinden ziyade, nakil ve rivayete dayalı bir yöntem izler. Ayetleri yine ayetlerle veya sahabe sözleriyle açıklar.
• Kısa ve Öz (İcaz) Üslubu: Uzun felsefi tartışmalara veya kelami meselelere girmeden, âyetin manasını doğrudan ve anlaşılır bir dille verir. Kelimelerin manasını “Diyor ki…” veya “Yani…” kalıplarıyla kısaca açıklar.
• İbn Abbas’a Nispet Edilmesi: Tefsir tarihinin en eski ve en önemli kaynaklarından biri olarak kabul edilen İbn Abbas tefsir geleneğini yansıtması, eseri diğerlerinden ayıran en belirgin vasıftır. Ancak akademik çevrelerde bu eserin “Firuzâbâdî” tarafından derlendiği ve isnad zincirinin (Kelbî yoluyla gelen rivayetler gibi) tenkit edildiği de bilinmektedir, fakat kitap metninde bu rivayetler sahih kabul edilerek aktarılmıştır.

4. Özet
Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs kitabının 2. cildi, Kur’an-ı Kerim’in 5. sûresi olan Mâide Sûresi’nden . sûresi olan Ra’d Sûresi’ne kadar olan bölümü ihtiva eder. Eser, Abdullah b. Abbas’a (r.a.) atfedilen rivayetler ışığında, âyetlerin kelime manalarını, iniş sebeplerini ve fıkhî hükümlerini özlü bir şekilde açıklar. Eserde, İslâm hukukunun temel kaideleri, peygamberlerin kıssaları ve tevhid mücadelesi, rivayet tekniği kullanılarak ve “soru-cevap” veya “kelime izahı” metoduyla okuyucuya sunulmaktadır. Bu yönüyle eser, Kur’an’ın ilk dönem anlaşılma biçimini yansıtan temel bir kaynaktır.

Kitabın Genel Muhtevası
Yüklediğiniz “Tefsir İbn’i Abbas 3. Cilt” adlı eser, Fîrûzâbâdî tarafından derlenen ve Abdullah İbn Abbas’a (r.a.) nispet edilen “Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs” adlı tefsir külliyatının üçüncü cildidir.
Eserin bu cildinin muhtevası, İbrahim Sûresi’nden başlayıp Şuara Sûresi’nin sonuna kadar olan kısmı kapsamaktadır. Eserde yer alan sureler sırasıyla şunlardır:
• İbrahim Sûresi
• Hicr Sûresi
• Nahl Sûresi
• İsra Sûresi
• Kehf Sûresi
• Meryem Sûresi
• Taha Sûresi
• Enbiya Sûresi
• Hac Sûresi
• Müminun Sûresi
• Nur Sûresi
• Furkan Sûresi
• Şuara Sûresi
Önemli Vurucu Noktalar, Bilgi ve Belgeler
Bu ciltte yer alan tefsir metinlerinde öne çıkan bazı hususlar ve bilgiler şunlardır:
• Peygamber Kıssaları ve Tarihi Vakalar: Hz. İbrahim, Hz. Lut, Hz. Musa, Hz. Meryem ve Hz. İsa gibi peygamberlerin kıssaları detaylandırılmıştır. Özellikle Kehf Sûresi’nde Ashab-ı Kehf, Hz. Musa ile Hızır (a.s) kıssası ve Zülkarneyn hadiseleri rivayetlerle açıklanmıştır.
• Hukuki ve İçtimaî Meseleler: Nur Sûresi tefsirinde zina iftirası (İfk hadisesi), evlere giriş adabı, tesettür ve aile hayatına dair hükümler genişçe yer bulur. İfk hadisesinin Hz. Aişe ve Safvan b. Muattal hakkında nazil olduğu, Abdullah b. Übeyy ve diğerlerinin rolü detaylıca anlatılır.
• Esbâb-ı Nüzul (İniş Sebepleri): Ayetlerin iniş sebepleri, o dönemde yaşanan olaylarla irtibatlandırılarak verilir. Örneğin, Hac Sûresi’nde tartışan iki hasmın (müminler ve kafirler) kimler olduğu (Ali, Hamza, Ubeyde’ye karşılık Utbe, Şeybe, Velid) belirtilmiştir.
• Kelime Tahlilleri: İbn Abbas (r.a.)’ın yöntemi gereği, Kur’an’daki garip kelimelerin eş anlamlıları veya kısa açıklamaları verilir. Örneğin, “Düluk” kelimesinin güneşin zevali olduğu gibi lugavi izahlar yapılır.
Bu Tefsiri Diğer Tefsierden Ayıran Özellikler
• Rivayet Metodu: Eser, dirayet (akıl yürütme) tefsirinden ziyade rivayet tefsiri kategorisindedir. Açıklamalar genellikle “İbn Abbas dedi ki…” veya isnad zinciriyle nakledilen sözlere dayanır.
• Kısa ve Öz Anlatım (İcaz): Ayetler uzun uzadıya fıkhi tartışmalarla değil, kelime manaları ve kısa cümlelerle tefsir edilir. Bu yönüyle bir “lügat tefsiri” havası da taşır.
• Sahabe Otoritesi: “Tercümanü’l-Kur’an” (Kur’an’ın tercümanı) olarak bilinen İbn Abbas’a (r.a.) dayandırılması, esere ayrı bir ağırlık katar. Ancak akademik açıdan bu eserin senedi (Kelbi yoluyla gelen rivayetler) bazı alimlerce tenkit edilmiştir; yine de eserdeki bilgiler tarih boyunca temel başvuru kaynaklarından biri olmuştur.
• Soru-Cevap Üslubu: Yer yer muhatabın zihninde oluşabilecek sorulara cevap verir tarzda açıklamalar bulunur (Örn: “Eğer denilirse ki… Cevap şudur…” gibi).

Özet
Elinizdeki bu eser, Kur’an-ı Kerim’in 14. Sûresi ile 26. Sûresi arasını kapsayan, Fîrûzâbâdî tarafından tertip edilmiş klasik bir rivayet tefsiridir. Kitap, Kur’an ayetlerini Abdullah İbn Abbas’ın (r.a.) görüşleri çerçevesinde, kelime kelime analiz ederek, ayetlerin iniş sebeplerini (esbâb-ı nüzul) ve tarihi arka planlarını nakleder. Hukuki ayetlerin (özellikle Nur Sûresi) ve kıssaların (Kehf, Taha, Enbiya) yoğun olduğu bu cilt, Kur’an’ın hem hüküm hem de hikmet boyutunu sahabe perspektifiyle anlamak isteyenler için kadim bir kaynak hüviyetindedir.

“Tefsir İbn’i Abbas 04.Cilt.” dosyası incelendiğinde, kitabın muhtevası, öne çıkan bilgileri ve bu tefsiri diğerlerinden ayıran özelliklerine dair tespitler aşağıda sunulmuştur:

1. Kitabın Genel Muhtevası
Bu eser, Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs adlı tefsir külliyatının 4. cildidir. Dosya muhtevası, Kur’an-ı Kerim’in 27. suresi olan Neml Suresi ile başlamakta ve 46. suresi olan Ahkâf Suresi ile sona ermektedir.
Bu ciltte tefsiri yapılan surelerin sırası şöyledir:
• Neml, Kasas, Ankebût, Rûm, Lokman, Secde, Ahzâb, Sebe’, Fâtır, Yâsîn, Sâffât, Sâd, Zümer, Mü’min (Ğâfir), Fussilet, Şûrâ, Zuhrûf, Duhân, Câsiye ve Ahkâf.
Kitapta her surenin başında o surenin nerede nazil olduğu (Mekke veya Medine), ayet, kelime ve harf sayıları gibi teknik malumat verildikten sonra, ayet ayet kelime manaları ve kısa açıklamalarla tefsir yapılmıştır.

2. Önemli Vurucu Noktalar, Bilgi ve Belgeler
Kitapta yer alan “belgeler”, esasen tarihi hadiseler ve nakledilen rivayetlerdir. Öne çıkan bazı hususlar şunlardır:
• Peygamber Kıssaları:
• Hz. Süleyman ve Belkıs (Neml Suresi): Hz. Süleyman’ın ordusu, Hüdhüd kuşu ile olan diyaloğu, Sebe Melikesi Belkıs ile mektuplaşması ve Belkıs’ın tahtının getirilmesi hadisesi detaylıca, kelime manaları verilerek anlatılmıştır. Belkıs’ın saraya girişi ve zemini su sanması (billur köşk) gibi detaylar tasvir edilmiştir .
• Hz. Musa ve Firavun (Kasas Suresi): Hz. Musa’nın doğumu, annesinin onu nehre bırakması, Firavun’un sarayına alınması, Medyen’e kaçışı ve Hz. Şuayb (veya yeğeni) ile karşılaşması gibi tarihi safhalar işlenmiştir .
• Hurûf-u Mukattaa Yorumları: Sure başlarında yer alan “Tâ-Sîn”, “Tâ-Sîn-Mîm”, “Hâ-Mîm” gibi harflerin manaları, İbn Abbas’ın (r.a.) rivayetlerine dayandırılarak; Allah’ın gücü, kudreti, yüceliği veya yemin ifadeleri olarak açıklanmıştır.
• Nüzul Sebepleri (İnme Sebepleri): Ayetlerin hangi olaylar üzerine indiğine dair özel bilgiler sunulmuştur. Örneğin, Ahzâb Suresi’nde zıhar (eşini annesine benzetme) ile ilgili ayetin Evs ibn Samit ve hanımı Havle hakkında nazil olduğu belirtilmiştir.
• Ehl-i Beyt Vurgusu: Ahzâb Suresi 33. ayet (Tathir Ayeti) tefsir edilirken, Ehl-i Beyt’in “Peygamberlik evinin ahalisi” olduğu ve günahlardan temizlenmelerinin murad edildiği ifade edilmiştir.

3. Bu Tefsiri Diğer Tefsirlerden Ayıran Özellikler
Bu eseri diğer tefsir kitaplarından ayıran temel vasıflar şunlardır:
• Tamamen Rivayete Dayanması (Eser-i Nakil): Diğer tefsirlerde görülen uzun felsefi tartışmalar veya şahsi görüşler yerine, bu eser baştan sona Abdullah İbn Abbas’a (r.a.) nispet edilen rivayetlerden oluşur. İbn Abbas, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) amcasının oğlu olup “Tercümanü’l-Kur’an” (Kur’an’ın Tercümanı) unvanına sahiptir.
• Sened Zinciri: Her surenin başında, “İbn Abbâs kendi isnadıyla… şöyle rivayet eder” ibaresiyle, bilginin kaynağına olan sened zinciri zikredilir.
• Lügavi ve Özlü Üslup: Ayetler tefsir edilirken, kelimelerin eş anlamlıları veya kısa açıklamaları verilir. “Garibu’l-Kur’an” (Kur’an’daki zor kelimelerin açıklaması) tarzına yakın, akıcı ve lugavi bir yöntem izlenmiştir. Okuyucuyu yormayan, net cevaplar veren bir yapısı vardır.
• “Kâle” (Dedi ki) Metodu: Metin genellikle “Dedi ki”, “Yani”, “Demektir ki” kalıplarıyla ilerler, bu da esere bir hadis rivayeti havası katar.

Özet
Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîr-i İbn Abbâs eserinin 4. cildi, Neml Suresi’nden Ahkâf Suresi’ne kadar olan bölümü ihtiva etmektedir. Eserde, başta Hz. Süleyman ve Hz. Musa olmak üzere peygamber kıssaları, tevhid inancı, ahiret hayatı (cennet-cehennem tasvirleri) ve Mekke müşrikleri ile yapılan mücadeleler İbn Abbas’ın (r.a.) rivayetleri ışığında işlenmiştir. Eserin en bariz vasfı, “Tercümanü’l-Kur’an” olarak bilinen İbn Abbas’a dayanan, kelime odaklı, kısa ve özlü açıklamalarla Kur’an ayetlerine ışık tutmasıdır. Felsefi ve kelami derin tartışmalardan ziyade, ayetlerin ilk muhatapları tarafından nasıl anlaşıldığını aktarması bakımından tarihi ve ilmi bir delil niteliğindedir.

Tefsir-i İbn Abbas 5. Cilt Kitabının Muhtevası ve Özellikleri
Kitabın Genel Olarak Muhtevası , Tenvîrü’l-Mikbâs Min Tefsîr-i İbn Abbâs adlı tefsir külliyatının 5. cildidir. Eser, Kur’an-ı Kerim’in Muhammed Sûresi (47. Sure) ile başlayıp Nâs Sûresi (114. Sure) ile sona eren kısmının tefsirini ihtiva etmektedir. Kitap, Hazret-i Peygamber’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) amcasının oğlu ve “Tercümanü’l-Kur’an” (Kur’an’ın tercümanı) lakabıyla maruf Abdullah İbn Abbâs’a (r.a.) nispet edilen rivayetlere dayanmaktadır.
Bu ciltte yer alan surelerin tefsiri, kelime ve ayetlerin manalarını kısa ve öz bir şekilde açıklama, nüzul sebeplerini (iniş sebeplerini) belirtme ve ayetlerin kimler hakkında indiğini tayin etme usulüyle yapılmıştır. Eser, karmaşık kelamî tartışmalardan uzak, ayetin zahiri ve ilk nesil tarafından anlaşılan manasına odaklanan bir “Rivayet Tefsiri” hüviyetindedir.

Önemli Vurucu Noktalar, Bilgi ve Belgeler
Kitabın en dikkat çekici ve vurucu noktaları şunlardır:
• Şahıs ve Olayların Tayini: Ayetlerin inmesine vesile olan olaylar ve şahıslar ismen zikredilmiştir. Örneğin, Hucurat Sûresi’nde sesini Peygamber’in sesinden fazla yükselten kişinin Sâbit ibn Kays ibn Şemmas olduğu , “Birbirinizde kusur aramayın” ayetinin Ebû Bürde ibn Mâlik el-Ensarî ve Abdullah ibn Hudud el-Eslemî hakkında indiği belirtilmektedir3. Bu tarz malumat, ayetlerin tarihi zeminini anlamak açısından büyük ehemmiyet arz eder.
• İsnad Zinciri: Her surenin başında, o tefsirin İbn Abbâs’a (r.a.) dayandığını gösteren senet (rivayet zinciri) zikredilir. Örneğin: “İbn Abbâs kendi isnadıyla Muhammed Sûresi’nin tefsiri hakkında şöyle rivayet eder…”.
• Kısa ve Net İzahlar: Ayetlerde geçen kelimelerin eş anlamlıları veya kısa açıklamaları verilir. Misal olarak, Tûr Sûresi’ndeki “Beyt-i Ma’mur” ifadesi, “Meleklerle bayındır hale getirilmiş ev” şeklinde ve Kâbe’nin hizasında, altıncı katta olduğu bilgisiyle tefsir edilmiştir.
• Gaybî Haberlerin Tefsiri: Necm Sûresi ve diğer Mekkî surelerde geçen kıyamet sahneleri ve ahiret halleri, tasvir edici bir dille anlatılmıştır.

Bu Tefsiri Diğer Tefsirlerden Ayıran Özellikler
• İlk Dönem Kaynağı Olması: Bu eser, tefsir tarihinin en erken dönemine ait rivayetleri bir araya getirmesiyle diğerlerinden ayrılır. Sonraki dönemlerde yazılan (Râzî, Kurtubî gibi) “Dirayet Tefsirleri”nin aksine, bu eser tamamen nakil ve rivayet merkezlidir.
• Otoriteye Dayanması: Eserin doğrudan Abdullah İbn Abbâs (r.a.) gibi tefsir ilminin zirvesi kabul edilen bir sahabiye nispet edilmesi, ona hususi bir ağırlık kazandırır.
• Yöntem Farklılığı: Ayetleri uzun uzadıya felsefi veya fıkhı tahlillere tabi tutmaz. Bunun yerine, “Bu ayet şu olay üzerine, şu kişi hakkında inmiştir” veya “Bu kelimenin manası şudur” şeklinde doğrudan ve net bir üslup kullanır.
• Sözlük Niteliği Taşıması: Kur’an’daki garip (az kullanılan) kelimelerin manalarını vermesi açısından, Kur’an lügati gibi de istifade edilebilecek bir yapıdadır.

Özet
Tenvîrü’l-Mikbâs Min Tefsîr-i İbn Abbâs (5. Cilt), Kur’an-ı Kerim’in son cüzlerini (Muhammed Sûresi’nden Nâs Sûresi’ne kadar) ihtiva eden, sahabe dönemi tefsir anlayışını yansıtan kıymetli bir eserdir. Kitap, ayetlerin manalarını Abdullah İbn Abbâs’tan (r.a.) gelen rivayetlerle açıklar. Eserin temel gayesi, ayetlerin nüzul sebeplerini, işaret ettiği şahısları ve kelime manalarını okuyucuya en kısa ve en sahih yoldan ulaştırmaktır. Felsefi derinlikten ziyade, tarihi ve lügat manasına odaklanması, onu Kur’an’ın ilk muhatapları tarafından nasıl anlaşıldığını görmek isteyenler için vazgeçilmez bir kaynak haline getirir. Eser, tefsir ilminin temellerini teşkil eden “Sebeb-i Nüzul” (iniş sebepleri) bilgisini, her surenin başında ve ilgili ayetlerin izahında tafsilatlı bir şekilde sunmaktadır.

Tefsir İbn’i Abbas-1-5 -İNDİR
https://t.me/dindersimamhatip/85090

Hazırlayan: Mehmet Özçelik
www.tesbitler.com
www.mehmetözçelik.com